Unus Diliyle Sat

Hasbihaller

Interviews with intellectuals; Turkey; literature and arts; 20th century.

Kudüs ve Edebiyat (Karabatak #37)

HER YER KUDÜS Her şehrin kıvılcımları vardır hatırladıkça hafızalara düşen, Kudüs’ün yüzlerce yıldır sönmeyen yangını. Öyle bir beldedir ki burası gören de yanar, görmeyen de. Lut gölüne 24, Akdeniz’e 52 kilometre uzakta gösterir haritalar oysa kalbimizin dibindedir. Deniz seviyesinden 747 metre yüksekteymiş, ah kimseler bilmez asıl yüksekliğini. Kudüs üzerinde bir Kudüs daha olduğuna inanılır, kim bilir kaç Kudüs var Kudüs içinde. Kur’ân’da bir şehir ismi olarak geçmez Kudüs. Bir şehirden daha fazla bir şeydir o. Kâh “el-Mescidü’l-Aksâ”dır adı geçen (İsrâ, 1) kâh “mübevvee sıdk” (Yûnus, 93) ve “el-arzü’l-mukaddese” (Mâide, 21). Fahreddin er-Râzî’ye sorarsanız şehrin de içinde olduğu Filistin toprakları kastedilmiştir bu tabirlerle. Kim bilir belki de Kudüs büyüyen bir varlıktır sınırlarının çizilemediği. Kimi âlimler Kudüs’ün sınırlarını “Gözün ulaştığı yer”e dayandırmışlardır, kimileri “Şam sınırı”na. “Fırat suyuna kadar”dır hududu diyenler de olmuştur, “İçinde lâ ilâhe illallah Muhammedü’r-Resûlullah, denilen topraklara dek,” diyenler de. İşte bu son tanımdır kalbimizi coşkun ırmakların yatağı yapan. Dünyanın neresinde bir Müslüman varsa, Kudüs’ün sınırları oraya uzanır. Mademki İstanbul da Kudüs’lerden bir Kudüs’tür; şair ve yazarlar olarak bize düşen onun şiirlerini, öykülerini denemelerini yazmakta gecikmemektir. Kudüs’ü çoğaltmanın bir yoludur zira ona sanat ve düşünce perspektifinden bakmak. Bu emek mahsülü dosyayı yapmadan “Kudüs ve Edebiyat”sayısını hazırlayamazdık. Cemrelerin düştüğü mart ayınaymış kısmet. Ahmet Nedim Serinsu “Kutsal Mekân: Kudüs”, Sare Öztürk “Zehretü’l-Medâin: Arap Şiirinde ve Müziğinde Kudüs”, Zekeriya Kurşun “Kudüs’ü Anlamak”, Kemal Kahraman “Boşuna Vakit Geçirirsin Ayarlanmadan Kudüs’e”, Naime Erkovan “Kudüs’e Yolculuk”, Ali Sürmelioğlu “Hıtta, Hıtta! Kuds-i Şerif Özelinde Bir Tuhfetü’l-Haremeyn Okuması”, Güzide Ertürk “Nabi Saleh Köyü’ndeki Yumruk: Ahed Tamimi”, Bünyamin Demirci “Düşünüyorum O Halde Savaşacağım” ve Betül Ünlü “İslamcı Dergilerde Yayımlanan Kudüs Şiirlerinde Çocuk Arketipi” adlı yazılarıyla dosyamızın düşünce ağırlığını yüklendiler. Kudüs ekseninde eser veren şairlerimiz Ayşe Sevim, Hüseyin Akın, Şafak Çelik, Meryem Kılıç, Hasan Akay, Ercan Yılmaz, Mustafa Uçurum, Âdem Yazıcı, Sare Öztürk, Kamil Remzi Cin, Ali Seyyah, Mustafa Sarı, Ebrar Demir ve Yasemin Zengin oldu. Çeviri şiir bölümünde de yine Kudüs konulu eserler yer aldı. Güzide Ertürk, Lena Khalaf Tuffaha’nın “Vardık Sayılır”; Sare Öztürk ise Ahmed Matar’ın “Kudüs’ün Huzurunda” adlı şiirlerini Türkçe’ye kazandırdılar. Şairlerimiz Kudüs’ü yazarlar da öykücülerimiz durur mu! Demet Şahin, Mehmet Babalıoğlu, Aziza Rüya, Selman Nuriler, Emre Şahin, Yasin Çetin, Derya Atsan, Ali Murat Binark ve Ali Akif Sivrikaya birbirinden çarpıcı öykülerle Kudüs’e cansuyu verip cansuyu almaya çalıştılar. Deneme sayfalarımızda Hasan Akay, Gamze Beşenk ve Güvercin Gündoğdu Kudüs ve Batı merkezli çalışmalarıyla yer alırken poetika bölümümüzde Hasan Akay ve Ali Ömer Akbulut her zamanki can alıcı yazılarıyla okurlarına yürüdüler. Bu sayının röportaj konuğu doktorluğuyla şairliğini aynı hassasiyetle sürdüren Hüsrev Hatemi. Projektör sayfalarında ise şair- yazar Ayşe Sevim yer alıyor. Kitap sayfalarımız da yine dopdolu. Şafak Çelik, M. Fatih Andı’nın “Şiirin Ufku”; Serhat Demirel, Hasan Akay’ın “Anlamın Çağrısı”; Naime Erkovan, İbrahim Tenekeci’nin son kitabı “Geldik Sayılır”, Ali Sürmelioğlu, Naime Erkovan’ın “Olay Berlin’de Geçiyor” eserini değerlendirirken; Hüseyin Yorulmaz, portre yazılarına bir yenisini ekledi. Ahmed Fatih Andı sinema, Derya Özer ise tiyatro sayfalarımızı zenginleştirdiler. Ve derginin muhtevasına ışık tutarken elbette olmazsa olmaz dostlarımız F. Hande Topbaş, M. S. Topbaş, Baki Günay, Ayşe Ural, Ertan Ayhan Sertöz, Sedat Gever ve Sabahattin Kayış isimlerini zikretmeliyiz. Karabatak, özgür bir Kudüs temennisiyle otuz yedinci kez havalandı.

Örnekli Türk edebiyatı tarihi